MỘT ÍT LỜI SƠ VẤN
THÁNH GIÁO
YẾU LÝ TAM GIẢI
MỘT
ÍT LỜI SƠ VẤN
VỀ TÊN CÓ ĐẠO — VỀ DẤU THÁNH GIÁ
— VỀ NHÀ THỜ — CÙNG VỀ BÌNH NƯỚC THÁNH
1. — Hỏi. Con có
đạo chăng?
Thưa. Nhờ ơn Đức
Chúa Trời, con có đạo Chúa Kitô.
Hỏi. Có đạo Chúa
Kitô nghĩa là gì?
Thưa. Nghĩa là,
tin kính Đức Chúa Giêsu Kirixitô, cùng vâng giữ luật Người.
Hỏi. Ai muốn nên
người có đạo Chúa Kitô, thì phải làm thế nào?
Thưa. Phải chịu
phép Rửa tội, thì liền đặng nên người có đạo Chúa Kitô.
II. — Hỏi. Dấu
nào chỉ người có đạo Chúa Kitô?
Thưa. Dấu thánh
Giá.
Hỏi. Làm sao dấu thánh
Giá là dấu chỉ người có đạo Chúa Kitô?
Thưa. Bởi vì dấu ấy
phân lìa kể có đạo ra khỏi số người ngoại, cho nên khi thấy ai làm dấu thánh
Giá, thì biết người ấy là người có đạo Chúa Kitô.
Hỏi. Làm dấu thánh
Giá thế nào?
Thưa. Lấy tay mà để
trên trán mà nói rằng: Nhơn danh Cha; rồi đem tay xuống ngực, và nói rằng: và
Con; đoạn đem tay bên vai tà và vai hữu, mà nói rằng: và Thánh Thần: sau hết
nói: Amen.
Hỏi. Dấu thánh
Giá nhắc lại những sự gì?
Thưa. Nhắc lại
hai sự mầu nhiệm cả đạo thánh, một là, sự mầu nhiệm một Đức Chúa Trời Ba Ngôi;
hai là, sự mầu nhiệm Đức Chúa Giêsu Kirixitô là Chúa chúng ta đã ra đời, đã chịu
nạn, và chịu chết trên cây thánh Giá vì ta.
Hỏi. Dấu thánh
Giá nhắc lại sự mầu nhiệm một Đức Chúa Trời Ba Ngôi thế nào?
Thưa. Khi nói:
Nhơn danh, ta xưng ra có một Đức Chúa Trời mà thôi; và khi nói: Cha và Con và
Thánh Thần, ta xưng ra trong Đức Chúa Trời có Ba Ngôi khác nhau, song Ba Ngôi ấy
giống nhau về tính, vì có một tính Đức Chúa Trời mà thôi.
Hỏi. Làm sao dấu
thánh Giá nhắc lại sự mầu nhiệm Đức Chúa Giêsu chịu nạn chịu chết vì ta?
Thưa. Bởi vì khi
làm dấu thánh Giá, thì làm hình dấu chữ thập, là dấu nhắc lại cây thập ác, xưa
Con Đức Chúa Trời làm người đã chịu nạn chịu chết trên cây ấy, mà chuộc tội cho
cả và loài người ta.
Hỏi. Năng làm dấu
thánh Giá có ích gì chăng?
Thưa. Có ích lắm:
một là, dấu ấy giúp ta càng đặng mạnh tin hơn nữa; hai là, dấu ấy có sức xua đuổi
ma quỉ, cùng khử trừ mọi chước cám dỗ; ba là, làm cho ta đặng chịu nhiều ơn
Chúa, cùng đặng nhờ nhiều ân xá. Nhơn vì sự ấy các thánh năng làm dấu thánh
Giá, cùng dùng dấu ấy mà làm nhiều phép lạ; lại trong khi làm lễ, khi làm các
phép bí tích cùng khi đọc kinh, thì Hội thánh năng làm dấu thánh Giá lắm.
Hỏi. Ta khá năng
làm dấu thánh Giá, nhứt là khi nào?
Thưa. Ta khá năng
làm dấu thánh Giá, nhứt là những khi nầy: trước khi ngủ, cùng khi thức dậy; trước
khi đọc kinh, khi học, khi ăn cơm, khi làm việc gì, cùng khi làm những việc ấy
đoạn; nhứt là khi vô, ra nhà thờ; khi mắc hiểm nghèo cùng khi bị cám dỗ.
Mỗi lần ai làm dấu
thánh Giá và nói rằng: Nhơn danh Cha, và Con và Thánh Thần. Amen.—thì đặng 50
ngày Tiểu xá.
III. — Hỏi. Chỗ bồn
đạo quen tựu lại, mà đọc kinh, xem lễ thường gọi là chỗ nào?
Thường gọi là nhà
thờ, đền thờ, vì là nơi để mà làm mọi việc thờ phượng Chúa cách riêng. Gọi là
nhà chung, vì là nhà chung cho các con cái Đức Chúa Trời đặng phép tựu lại cùng
nhau, mà thờ phượng Đức Chúa Trời, là Cha cả chung mọi người, lại cho các bồn đạo
được nhìn biết mình là con một nhà, cho nên mọi người là anh em cùng nhau, vì vậy
phải thương yêu nhau và giúp đỡ nhau, chẳng nên giận hờn, phân bi ghén ghét
nhau. Lại gọi là nhà thánh, nhà Đức Chúa Trời, vì đã làm phép dựng chốn ấy cho
Chúa, và quen làm lễ cùng làm các phép Bí tích, là những sự thánh ở đó nữa.
Hỏi. Vậy nhà thờ
có phải là chốn đáng kính chăng?
Thưa. Thật là chốn
đáng kính lắm, vì những lẽ mới nói trước cùng vì những lẽ sau này: Một là, nhà
thờ là nơi Đức Chúa Giêsu hằng ngự đó đêm ngày, mà nghe lời ta cầu xin, cùng
dùng lời giảng, nhứt là Mình Thánh Máu Thánh mình mà nuôi linh hồn ta, và làm
cho ta đặng đầy dẫy mọi sự lành khôn kể xiết, cho nên ta phải cung kính và trìu
mến nhà thờ mọi đàng. — Hai là, nhà thờ nhắc lại cho ta nhớ, ngày ta chịu phép
Rửa tội cùng chịu phép Thêm sức thì hồn xác ta đã trở nên đền thờ Đức Chúa Trời
Ba Ngôi ngự, vì vậy ta phải lo gìn giữ hồn xác ta cho vẹn sạch tội lỗi, cùng lo
làm việc lành mà trau giồi nó, cho nó xứng đáng nơi Chúa ngự. — Ba là, nhà thờ
nhắc lại cho ta nhớ, ta thuộc về Hội thánh Rôma ở khắp thế này, vì vậy ta ra sức
ăn ở nhơn đức, hầu làm sáng danh Hội thánh.—Bốn là, nhà thờ là hình bóng chỉ nước
Thiên đàng, là chốn ta sẽ sum hiệp cùng nhau, mà hưởng phước vui vẻ đời đời,
như bây giờ ta quen hiệp cùng nhau trong nhà thờ vậy.
Hỏi. Hằng năm Hội
thánh có làm lễ nhắc lại ngày làm phép dựng nhà thờ chăng?
Thưa. Hằng năm Hội
thánh dạy làm lễ trọng thể, ngày làm phép dựng nhà thờ vì ba ý này: Một là, có
ý giục bảo ta cảm tạ đội ơn Đức Chúa Trời, vì mọi ơn lành Chúa ban cho ta trong
nhà thờ. — Hai là, có ý xin Chúa khấng thứ tha mọi sự lầm lỗi ta quen phạm, khi
ở trong nhà thờ. — Ba là, có ý giục bảo ta thêm lòng cung kính, và yêu chuộng
nhà thờ họ ta hơn nữa, vì vậy ta phải dốc lòng năng đến viếng nhà thờ, và chẳng
nệ tốn của nhọc công, mà lo cho nhà thờ ra chốn oai nghi vẻn vang, hầu xứng
đáng nơi thờ phượng Chúa.
IV. — Hỏi. Hội
thánh dạy để bình nước thánh bên cửa nhà thờ mà làm chi?
Thưa. Hội thánh
có ý cho bồn đạo, khi vào nhà thờ, tay chấm nước thánh mà làm dấu thánh Giá, hầu
đặng khử trừ ma quỉ ra khỏi lòng trí mình, kẻo nó cám dỗ ta ngủ gục, lo ra, nói
chuyện trong nhà thờ. Lại như trước cửa nhà sang trọng có để tấm nỉ, cho kẻ vào
đặng chùi chơn cho sạch, cùng một lẽ ấy, ta vào nhà thờ, là nơi Vua cả cai trị
trời đất ngự, thì ta phải lấy nước thánh mà rửa linh hồn ta cho sạch mọi tội nhẹ,
như bụi dính chơn, hầu đặng xứng đáng ra trước mặt Chúa. Hội thánh muốn giục
lòng ta làm sự ấy cho có ý tứ sốt sắng, thì ban Tiểu xá 100 ngày cho kẻ nào chấm
nước thánh, mà làm dấu thánh Giá.
TỜ
TÓM LẠI
MỌI
SỰ CẦN KÍP PHẢI GIỮ CHO ĐẶNG RỖI LINH HỒN
PHẦN
THỨ NHỨT
NHỮNG
SỰ PHẢI TIN CHO ĐẶNG RỖI LINH HỒN
Kinh
Tin Kính cắt nghĩa phân ra làm 12 câu.
- —
Tôi tin kính Đức Chúa Trời là Cha phép tắc vô cùng dựng nên trời đất. —
Câu thứ nhứt dạy ta tin: có một Đức Chúa Trời, mà Người có Ba Ngôi, Ngôi
thứ Nhứt là Đức Chúa Cha, Người đã lấy phép tắc vô cùng, mà dựng nên trời
đất.
- —
Tôi tin kính Đức Chúa Giêsu Kirixitô là Con một Đức Chúa Cha cùng là Chúa
chúng tôi. — Câu thứ hai dạy ta tin: Con một Đức Chúa Cha, là Ngôi thứ
Hai, khi ra đời đặt tên là Giêsu Kirixitô là Chúa chúng tôi.
- —
Bởi phép Đức Chúa Thánh Thần mà Người xuống thai sinh bởi Bà Maria Đồng
trinh. — Câu thứ ba dạy ta tin: Đức Bà Maria khi chịu thai cùng sanh đẻ Đức
Chúa Giêsu, mà còn trọn mình đồng trinh sạch sẽ là bởi phép Đức Chúa Thánh
Thần.
- —
Chịu nạn đời quan Phongxiô Philatô, chịu đóng đinh trên cây thánh Giá chết
và táng xác. — Câu thứ bốn dạy ta tin: Đức Chúa Giêsu chịu nạn, chịu chết
trên cây thánh Giá, bởi quan Philatô, là quan trấn thủ nước Giu-dêu, dạy đóng
đinh Đức Chúa Giêsu; mà Đức Chúa Giêsu chết đoạn, có hai môn đệ Người táng
xác Người trong huyệt đá mới.
- —
Xuống ngục Tổ tông, ngày thứ ba bởi trong kẻ chết mà sống lại. — Câu thứ
năm dạy ta tin: Linh hồn Đức Chúa Giêsu xuống ngục tổ tông, viếng linh hồn
các thánh Tổ tông; đến ngày thứ ba Người lấy phép tắc Người mà sống lại.
- —
Lên trời ngự bên hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng. — Câu thứ sáu dạy ta
tin: linh hồn và xác Đức Chúa Giêsu lên trời, đang khi đứng bóng, ngự bên
hữu Đức Chúa Cha phép tắc vô cùng.
- —
Ngày sau bởi trời lại xuống phán xét kẻ sống và kẻ chết. — Câu thứ bảy dạy
ta tin: Đến ngày tận thế, Người lại xuống phán xét chung cả và loài người
ta.
- —
Tôi tin kính Đức Chúa Thánh Thần. — Câu thứ tám dạy ta tin: Đức Chúa Thánh
Thần là Ngôi thứ Ba, bởi Đức Chúa Cha và Đức Chúa Con mà ra, và có một
tính một phép cùng hai Ngôi cực trọng ấy, cho nên Người là Đức Chúa Trời
thật.
- —
Tôi tin có Hội thánh hằng có ở khắp thế này, các thánh thông công. — Câu
thứ chín dạy ta tin: Bốn phương thiên hạ, đều có Hội thánh, lại dạy ta tin
các thánh ở trên trời, các Đẳng ở lửa luyện ngục, cùng các giáo nhơn ở khắp
thế gian, ba chốn ấy đều thông công cùng nhau.
- —
Tôi tin phép tha tội. — Câu thứ mười dạy ta tin: trong Hội thánh Đức Chúa
Giêsu đã truyền bảy phép Bí tích, để mà tha tội cho cả và loài người ta.
- —
Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại. — Câu thứ mười một dạy ta tin: Đến
ngày tận thế xác loài người ta đều sống lại hết.
- —
Tôi tin hằng sống vậy. — Câu thứ mười hai dạy ta tin: Xác loài người ta chẳng
hề chết nữa.
(Mục lục đệ tam
thiên)
PHẦN THỨ HAI
NHỮNG
SỰ PHẢI XA LÁNH, LÀ TỘI LỖI,
VÀ
NHỮNG SỰ PHẢI LÀM, LÀ GIỮ CÁC NHƠN ĐỨC
Cải
tội bảy mối có bảy đức
I. — Khiêm nhượng,
chớ kiêu ngạo, (chuộng mình, khen mình cùng khinh dể kể khác.)
II. — Rộng rãi,
chớ hà tiện, (mê tham của cải thế gian trái lẽ cùng quá lẽ.)
III. — Giữ mình sạch
sẽ chớ mê dâm dục, (chớ lo, nói, coi, làm đều gì dâm dục.)
IV. — Hay nhịn,
chớ hờn giận, (mắng nhiếc cùng báo oán.)
V. — Kiêng bớt, chớ mê ăn uống, (cùng say sưa quá lẽ.)
VI. — Yêu người,
chớ ghen ghét, (chớ vui mừng, khi thấy kẻ mình chẳng ưa phải khốn, hay là buồn
bực, khi thấy kẻ ấy đặng thạnh lợi về phần hồn hay là phần xác.)
VII. — Siêng năng
việc Đức Chúa Trời, chớ làm biếng, (việc bổn phận mình.)
PHẦN THỨ BA
NHỮNG
SỰ PHẢI GIỮ, LÀ MƯỜI ĐIỀU RĂN ĐỨC CHÚA TRỜI CÙNG SÁU ĐIỀU RĂN HỘI THÁNH
1. — Về mười điều
Răn Đức Chúa Trời
1. — Thờ phượng một
Đức Chúa Trời và kính mến Người trên hết mọi sự. — Điều này dạy ta tin, cậy, kính
mến, thờ phượng một Đức Chúa Trời, và cầu xin cùng Chúa và các thánh; — lại cấm
phạm đến người thánh, chốn thánh, sự thánh, cùng tin cậy dị đoan.
II. — Chớ kêu tên
Đức Chúa Trời vô cớ. — Điều này cấm thề quấy; hay là nói lộng ngôn, rủa mình
hay kẻ khác; — lại dạy phải giữ lời mình khấn hứa, và lời mình đã thề theo lẽ phải
nữa.
III. — Giữ ngày
Chúa nhựt. — Điều này dạy ta phải đi xem lễ ngày Chúa nhựt, — và cấm làm việc
xác.
IV. — Thảo kính
cha mẹ. — Điều này dạy con cái phải tôn kính, chớ có khinh dể, — yêu mến, chớ
có giận ghét, — vưng lời, chớ có co cương, — giúp đỡ, chớ có hất hưởng cha mẹ
cùng kẻ bề trên; — lại dạy cha mẹ cùng kẻ bề trên phải dạy dỗ, sửa phạt, làm
gương tốt cùng dưỡng nuôi con cái và kẻ bề dưới; — lại dạy anh em phải thương
yêu nhau, giúp đỡ nhau; chớ có giận ghét nhau, đập đánh nhau.
5. — Chớ giết người.
— Điều này cấm lấy ý riêng mà giết mình, hoặc kẻ khác, hay là đánh đập nhau; —
cùng cấm ghen ghét, bỏ vạ, cáo gian, khinh dể, hờn giận, báo thù, nhiếc nhóc,
trù ảo, cùng muốn làm điều gì thiệt hại, hay là làm gương xấu cho người ta.
VI. — Chớ làm sự dâm dục. —
Điều này cấm coi, nói, làm đều gì nghịch cùng nhơn đức sạch sẽ, một mình hay là
với kẻ khác.
VII. — Chớ lấy của
người. — Điều nầy cấm ăn cắp, ăn trộm, ăn cướp của người ta, — hãm cầm của kẻ
khác trái lẽ, — hay là làm hư hại của người ta.
VIII. — Chớ làm
chứng dối. — Điều nầy cấm nói dối, làm chứng dối, bỏ dạ, nói hành, xét trái, vô
cớ trọng mà tỏ ra sự kín kẻ khác.
IX. — Chớ muốn vợ
chồng người. — Điều nầy cấm tưởng, nhớ, cùng vui mừng, ước ao đều gì dâm dục.
10. — Chớ tham của
người. — Điều nầy cấm mơ ước lấy của kẻ khác trái phép công bình.
Mười điều răn tóm
về hai nầy mà chớ: Trước kính mến một Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, sau lại
yêu người như mình ta vậy.
2. — Về sáu điều
răn Hội Thánh
1. — Giữ những
ngày lễ cả sau nầy: lễ Sinh nhựt Đức Chúa Giêsu; — lễ Đức Chúa Giêsu thăng
thiên; — lễ Đức Bà mông triệu thăng thiên; — và lễ các thánh Nam Nữ.
II. — Ngày lễ cả,
ngày Chúa nhựt phải xem lễ cùng dừng làm việc xác.
III. — Khi đến tuổi
khôn, phải xưng tội trong một năm ít là một lần.
IV. — Từ rước lễ
vỡ lòng sấp lên, phải chịu Mình Thánh Chúa, ít nữa là trong mùa Phục Sinh. (Mùa
ấy, trong Địa Phận ta, kể từ ngày Chúa nhựt thứ bốn mùa Chay cả cho đến lễ Đức
Chúa Trời Ba Ngôi.
5. — Đúng 21 tuổi
trọn, cho đến 60 tuổi, phải ăn chay mỗi ngày thứ sáu trong mùa Chay cả, ngày áp
lễ Mông triệu cùng ngày áp lễ Sinh nhựt Đức Chúa Giêsu.
VI. — Kiêng thịt
mỗi ngày thứ sáu trong năm, mỗi ngày thứ tư và thứ sáu mùa Chay cả, cùng ngày
áp lễ Sinh nhựt Đức Chúa Giêsu, và áp lễ Đức Bà mông triệu — Lại phải cúng dưng
của mình, mà giúp việc Hội thánh, tùy theo thể lệ mọi nơi.
PHẦN THỨ BỐN
NHỮNG
PHƯƠNG TA PHẢI DÙNG, LÀ CHỊU LẤY CÁC PHÉP BÍ TÍCH, CÙNG SIÊNG NĂNG ĐỌC KINH CẦU
NGUYỆN
Ấy là hai phương rất cần cho đặng ơn Chúa, vì chưng bởi sức
riêng, ta chẳng đặng tin Đạo thánh, xa lánh tội lỗi, đi đàng nhơn đức, giữ
mọi điều Răn Đức Chúa Trời, cùng luật điều Hội thánh, phải có ơn Chúa giúp, thì
mới đặng.
1. — Bảy phép Bí
tích
I. — Phép Rửa tội
tha tội Tổ tông, cùng in dấu thiêng liêng làm con Đức Chúa Trời, và con Hội
thánh vào trong linh hồn chẳng hay mất.
II. — Phép Thêm sức
làm cho ta đặng lòng mạnh mẽ mà giữ đạo, cùng in dấu thiêng liêng làm quân lính
Đức Chúa Giêsu vào trong linh hồn chẳng hay mất đặng.
III. — Phép Mình
Thánh Chúa nên lễ Misa, cùng nên lương thực thiêng liêng nuôi linh hồn ta, đặng
kết hiệp với Đức Chúa Giêsu cho bền chặt.
IV. — Phép Giải tội
tha những tội riêng ta phạm, từ khi đã chịu phép Rửa tội, và đền tội mình cho
cân xứng.
V. — Phép Xức dầu
thánh giúp kẻ liệt đặng chết lành, hay là đặng khoẻ mạnh lại về phần xác.
VI. — Phép Truyền
chức thánh phong một ít người đặng quyền tế lễ Đức Chúa Trời, cùng giúp việc Hội
thánh, lại in dấu thiêng liêng làm thầy cả Đức Chúa Giêsu đời đời.
VII. — Phép Hôn
phối giúp vợ chồng kết hiệp cùng nhau theo ý Chúa định, mà sinh con cái, thêm số
kẻ làm con Hội thánh.
2 — Cầu xin và nguyện gẫm
Cầu xin là nhắc
trí lòng lên cùng Đức Chúa Trời mà thờ lạy, — cảm tạ Chúa, — xin lỗi, — cùng
xin mọi ơn ta thiếu thốn. Ấy là sự rất cần kíp giúp ta đặng rỗi linh hồn; song
có ít kẻ giữ việc ấy cho nên.
Nhận xét
Đăng nhận xét